تورم سه رقمی و حذف اقلام ضروری از سفره‌ها

دو ماه پیش از حذف ارز ترجیحی، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به نقش پررنگ تغذیه در مرگ‌ومیر کشور، اعلام کرد کرد که سالانه حدود ۱۲۰ هزار ایرانی به دلیل مسائل تغذیه‌ای جان خود را از دست می‌دهند. او با توجه به کاهش شدید مصرف لبنیات، گوشت، میوه و سبزیجات در میان خانوارهای ایرانی درباره تداوم یا تعمیق این وضعیت هشدار داد.

به گزارش « تجارت آسیا» از شرق همان زمان تورم ماهانه بسیاری از اقلام خوراکی ازجمله نان و غلات از صددرصد گذشته بود که به معنای فشار درخورتوجه بر سفره خانوارهای محروم‌ بود. چند هفته بعد نیز تورم آذرماه منتشر شد که در آن بررسی از 14 خوراکی پرمصرف نشان می‌داد تورم نقطه به نقطه بیشتر این کالاها از مرز 50 درصد عبور کرده و در اقلامی مانند برنج و برخی حبوبات حتی به بیش از 150 درصد هم رسیده است.

نرخ تورم غذا  ۳رقمی شد

در آذر ماه و پیش از حذف ارز ترجیحی اقلام اساسی، اقلام خوراکی افزایش قیمت درخورتوجهی در مقایسه با ماه مشابه سال قبل تجربه کردند. به طوری که تورم نقطه‌ای خوراکی ‌ها و آشامیدنی‌ها در آذر امسال به 72.3 درصد رسید که 45.9 واحد درصد از همین رقم در آذر سال قبل بیشتر است. در آذر سال گذشته تورم نقطه‌ای اقلام خوراکی و آشامیدنی 26.4 درصد ثبت شده بود. در آذر امسال، شاخص قیمت تعدادی از اقلام خوراکی نسبت به آذر ماه سال قبل بیش از دو برابر شده؛ این رقم برای برخی اقلام خوراکی حتی تا 250 درصد پیش رفت. همچنین تورم ماهانه اقلام خوراکی و آشامیدنی در آذر ماه سال جاری از مرز پنج درصد عبور کرد. به طوری که مرکز آمار تورم ماهانه اقلام خوراکی و آشامیدنی را 5.6 درصد و بانک مرکزی 5.2 درصد اعلام کرد. دراین‌میان تورم مناطق روستایی با اختلاف زیادی بالاتر از مناطق شهری ثبت شد. به طوری که در مناطق روستایی 58.9 درصد و برای مناطق شهری 51.5 درصد تورم نقطه‌ای گزارش شد. در اصل واقعیت‌های آماری نشان می‌داد آذر ماه سال 1404، دهک‌های پایین درآمدی بیش‌ازپیش در تأمین اقلام خوراکی اساسی خود تحت فشار قرار گرفتند. براساس آمارهای منتشرشده، تا آذرماه دهک‌های پایین درآمدی تقریبا نیمی از درآمد خود را برای تهیه اقلام خوراکی صرف می‌کردند. طبق اعلام مرکز آمار ایران ضریب اهمیت کالاهای خوراکی برای سه دهک نخست درآمدی، بیش از 40 درصد است. در میان اقلام خوراکی، تورم نقطه‌ای برای کل گروه نان و غلات 112.7 درصد و برای گروه میوه و خشکبار 113.3 درصد ثبت شده است. سه رکورددار تورم نقطه‌ای آذر ماه به ترتیب، لیموترش (280.4 درصد)، لوبیا چیتی (236.9 درصد) و برنج خارجی درجه یک (173 درصد) بوده‌اند. همچنین در آذر ماه، برای تورم ماهانه اقلام خوراکی نیز رقم‌های بالایی ثبت شده است. در این ماه، برنج خارجی درجه یک با ثبت 26.7 درصد تورم ماهانه با اختلاف از سایر کالاهای خوراکی رکورددار بوده است. در رتبه بعدی تخم‌مرغ ماشینی (18.3 درصد) قرار داشت و در رتبه‌های بعد میوه‌ها (هندوانه 16.3 درصد، خیار 15.7 درصد، انار 14.6 درصد و گوجه‌فرنگی 12.9 درصد).

این آمارهای هشداردهنده تورم خوراکی مربوط به دو سال بعد از زمانی است که متوسط سرانه مصرف گوشت قرمز و سفید طی هفت سال 14 کیلوگرم کم شده بود. دو سال بعد از اینکه مدیر کل مطالعات وزارت تعاون، کار و رفاه اعلام کرد که 57 درصد جمعیت کشور رسما درگیر سوءتغذیه هستند که بیش از 14.5 میلیون نفر این جمعیت را کودکان تشکیل می‌دهند. پیش از حصول این آمارهای تورمی بود که علیرضا رئیسی، معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و علوم پزشکی، هشدار داد که سرانه مصرف گوشت در کشور باید ۷۵ گرم باشد، اما اکنون ۳۵ گرم در روز است. همچنین به گفته او، هر انسانی روزانه باید 25 گرم فیبر مصرف کند؛ در‌حالی‌که این میزان در کشور ما به 15 گرم در روز رسیده. همان زمان حشمت‌اله رضوی، سرپرست اداره امور فراورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو، نیز سرانه مصرف لبنیات در کشور را حدود ۷۰ تا ۸۰ کیلوگرم در سال اعلام کرد، در‌حالی‌که میانگین جهانی به بیش از ۲۵۰ کیلوگرم می‌رسید. حالا و بعد از گذشت دو سال از این هشدارها و دو ماه از تورم سه‌رقمی آذرماه، حذف ارز ترجیحی قیمت اقلام خوراکی را با افزایشی آن‌چنان نجومی مواجه کرده که بسیاری از اقلام خوراکی در حال حذف از سفره طبقه متوسط است.